Độc đáo những cây cổ thụ ở An Giang

Độc đáo những cây cổ thụ ở An Giang
Theo thống kê của Chi cục Kiểm lâm An Giang, hiện nay, trên địa bàn tỉnh có khoảng 40 cổ thụ từ 100 – 700 năm tuổi thuộc nhiều họ khác nhau. Không chỉ mang giá trị lịch sử, văn hóa, những cây cổ thụ còn tạo nên lối sống quần cư, tính cố kết cộng đồng của người dân trong quá trình chung sống.

 

Theo thống kê của Chi cục Kiểm lâm An Giang, hiện nay, trên địa bàn tỉnh có khoảng 40 cổ thụ từ 100 – 700 năm tuổi thuộc nhiều họ khác nhau. Không chỉ mang giá trị lịch sử, văn hóa, những cây cổ thụ còn tạo nên lối sống quần cư, tính cố kết cộng đồng của người dân trong quá trình chung sống. Cổ thụ là tài sản quý, mang nét đẹp cảnh quan môi trường, là không gian hình thành nên các trò chơi dân gian, các loại hình nghệ thuật truyền thống. Từ xưa đến nay, hình ảnh cây cổ thụ đã đi vào tâm thức của người quê như hình ảnh "cây đa, giếng nước, mái đình", dù đi đâu họ vẫn nhớ về nơi "bóng mát quê hương". Cổ thụ như một biểu tượng của đất mẹ, của tình làng nghĩa xóm.

 

Ở ấp Tô An, xã Cô Tô, huyện Tri Tôn có cây Dầu Rái trên 700 năm tuổi. Cây cao 30 mét, chu vi 8,5 mét. Theo ông Chau Kune, chủ sở hữu cây Dầu Rái, nhiều lão niên ở Cô Tô kể lại, cây Dầu Rái được trồng hay mọc tự nhiên từ khi nào thì không ai biết, chỉ biết rằng, khi các cụ lớn lên thì đã thấy nó tồn tại trên vùng đất Cô Tô. Người dân nơi đây rất kính trọng cây Dầu "thọ mộc", và coi như "vị thần" trông giữ làng xóm, đất đai của bà con. Tháng 8 năm 2013, Dầu Rái thọ mộc của vùng đất Cô Tô được Hội Di sản Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam trao Bằng công nhận là Cây Di sản Việt Nam.

 

Cũng tại huyện Tri Tôn, ấp Tô Trung, xã Núi Tô có "Cây Me Di sản Việt Nam" hơn 600 năm tuổi. Cây cao gần 30 mét, chu vi 6,2 mét. Mỗi nhánh chính và nhánh phụ của cây rất to, một người vòng tay ôm không giáp; độ che phủ của tán cây gần 100 mét; mỗi nhánh được thiên tạo như những hình rồng uống lượn trong không gian, rất độc đáo. Chủ sở hữu cây là ông Chau Phi. Ông không biết cây được trồng hay mọc tự nhiên. Theo các bậc lão niên ở Núi Tô, khi họ sinh ra, lớn lên đã được "ăn trái" của cây. Gia đình ông Chau Phi và bà con hàng xóm trìu mến gọi cây là "Lão Me". Hằng năm, "Lão Me" cho thu nhập kinh tế khá cao. Gần đây, "Lão Me" nhà ông được trao Bằng công nhận là Cây Di sản Việt Nam. Gia đình và bà con hàng xóm cảm thấy tự hào, luôn quan tâm bảo vệ cây, xem như biểu tượng lịch sử, văn hóa tâm linh của người dân trong vùng.

 

Lễ công nhận Cây Me chua là Cây Di sản Việt Nam

 

Ngoài ra, trên địa bàn huyện Tri Tôn còn có hai cây Vải Thiều, mỗi cây hơn 300 năm tuổi, nằm trong khuôn viên chùa Svay Ta Hon thuộc ấp Ninh Lợi, xã An Tức, huyện Tri Tôn. Hai cây Vải Thiều cũng được công nhận là Cây Di sản Việt Nam.

 

Ở ấp Phô Thi, xã An Cư, huyện Tịnh Biên sừng sững cây Dầu Rái, tuổi đời được xác định hơn 600 năm; chiều cao gần 20 mét, chu vi 7,28 mét. Cây Dầu Di sản này đóng vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của bà con xã An Cư và các địa phương lân cận. Nhiều người sinh sống gần cây Dầu Rái cho biết, trước đây, giữa thân cây có bọng (hốc- rỗng ruột) rất lớn. Bà con thường hay gửi tro cốt người chết vào thân cây khi hỏa táng xong; lâu dần, người gửi tro cốt vào cây ngày một nhiều cộng với sự phát triển của cây nên "bọng" bên trong dần bị hẹp lại, chỉ còn một hốc nhỏ như bây giờ. Cây Dầu Rái này trở thành "mộc linh" trong tâm thức người dân An Cư và họ lập miếu thờ "tam hợp" - "thổ thần", "mộc thần" và "vong hồn người chết" - tạo nên sự cố kết cộng đồng.

 

Cây Dầu Di sản Việt Nam

 

Ngoài năm cổ thụ được trao Bằng Cây Di sản Việt Nam trên địa bàn huyện Tri Tôn và Tinh Biên, ở ấp Tân Thạnh, thị trấn Long Bình, huyện An Phú có cây Sộp (còn gọi cây Da) tuổi đời hơn 350 năm. Cây có chu vi 20,1 mét, chiều cao gần 50 mét; độ che phủ gần 1.500 mét. Ông Nguyễn Văn Cạn là chủ cây Da được xác định cổ nhất Việt Nam này. Ông Cạn cho biết, người dân sống gần cây Sộp rất kính trọng cây nên gọi bằng "Ông Cây". Ngoài "tấm thân" sần sùi, kẽ hốc độc đáo, rễ của "Ông Cây" uốn lượn lồi lên thụt xuống mặt đất trông giống như "rồng ẩn". "Cổ thụ ắt hữu thần" nên người dân ở đây tin tưởng vào sự linh ứng của cây, vào ngày rằm, ngày Tết, bà con thường đem đồ cúng "Ông Cây"; không ai dám leo trèo, chặt nhánh hay phá phách những động vật sống cùng "Ông Cây"… Người ta đặt tên cho xóm nhà xung quanh cây Sộp này là xóm Cây Da. Năm 2011, Cây Da được vinh danh vào Sách Kỷ lục Việt Nam.

 

Bên cạnh những cây cổ thụ trăm tuổi được "tôn vinh", trên địa bàn An Giang còn nhiều cây cổ thụ mang nhiều giá trị lịch sử và văn hóa tâm linh, tôn giáo như cây Lâm Vồ ở chùa Rô (An Cư, Tịnh Biên), cây Bồ Đề tại chùa Bồ Đề Đạo Tràng (Châu Đốc), các cây cổ thụ hơn 100 năm tuổi tại chùa Linh Sơn Tự (chùa Phật Bốn Tay, thị trấn Óc Eo, Thoại Sơn)… Thời gian tới, các ngành, các cấp ở những địa phương có cây cổ thụ, Cây Di sản Việt Nam sẽ lập kế hoạch bảo vệ, nhằm gìn giữ vẻ linh thiêng, giá trị văn hóa – lịch sử của các cây cổ thụ và Cây Di sản này…

 

Theo: Thiên Lý

 

Chia sẽ:

GỬI BÌNH LUẬN

BÌNH LUẬN